Ακράτεια
Ούρων

Ακράτεια ούρων είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε ακούσια απώλεια ούρων. Δεν είναι νόσος, αλλά σύμπτωμα. Είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο και δύναται να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής μιας γυναίκας.

Το ιατρείο μας παρέχει όλες τις θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπιση της ακράτειας, όπως αυτές περιγράφονται παρακάτω, σύμφωνα πάντα με το National Institute for Health Care Excellence (NICE) του Ην. Βασιλείου.

Για τη σωστή αντιμετώπιση της ακράτειας ούρων είναι πολύ σημαντικό πρώτα να γίνει σωστή διαγνωστική προσέγγιση. Αυτό περιλαμβάνει τη λεπτομερή λήψη ιστορικού, τη χρήση bladder diary και τη διεξαγωγή εργαστηριακών εξετάσεων, από πολύ απλές, όπως η γενική ούρων, για να αποκλειστεί μια πιθανή ουρολοίμωξη που δύναται να μιμηθεί τα συμπτώματα αυτά, μέχρι ουροδυναμικοί έλεγχοι, ιδιαιτέρως πριν από την απόφαση για χειρουργική παρέμβαση.

Ποια είναι τα είδη της ακράτειας ούρων;

1.Ακράτεια ούρων από προσπάθεια (Stress Incontinence-SI)

Αποτελεί το συχνότερο είδος ακράτειας.Είναι η κατάσταση κατά την οποία παρατηρείται απώλεια ούρων μετά από προσπάθεια και πιο συγκεκριμένα λόγω αύξησης της ενδοκοιλιακής πίεσης, όπως π.χ. μετά από φτέρνισμα ή γέλιο, κατά την άσκηση και ιδιαίτερα μετά από άρση βάρους ή μετά από προσπάθεια να σηκωθούμε από καθεστηκυία θέση.

Ο βασικός λόγος που συμβαίνει αυτό είναι η ανεπάρκεια των στηρικτικών μηχανισμών της ουρήθρας. Παράγοντες που δύναται να επιδεινώσουν την κατάσταση αυτή στη γυναίκα είναι: ο αριθμός κολπικών τοκετών (που μπορεί να προκαλέσουν χαλάρωση του πυελικού εδάφους), η εμμηνόπαυση (που λόγω έλλειψης οιστρογόνων ο κόλπος χάνει την ελαστικότητα του, επηρεάζοντας έτσι και τη στήριξη της ουρήθρας) και η παχυσαρκία.

Αναφορικά με τη θεραπεία της, αρχικά πάντα προτείνουμε ασκήσεις ενίσχυσης των μυών του πυελικού εδάφους. Για να γίνουν ορατά τα πρώτα αποτελέσματα απαιτούνται περίπου τρεις μήνες. Ο βασικότερος όμως και αποτελεσματικότερος τρόπος αντιμετώπισης αυτού του είδους της ακράτειας είναι επεμβατικός και πιο συγκεκριμένα είναι η τοποθέτηση συνθετικής ταινίας ακράτειας χωρίς τάση (Tension free Vaginal Tape-TVT) (κατασκευασμένη από type 1 macroporous polypropylene).

Σε μια γυναίκα με φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) το ποσοστό επιτυχίας της επέμβασης αυτής είναι πολύ υψηλό και αγγίζει το 80-90%. Επιπλέον, υπάρχει και η δυνατότητα χρήσης φαρμακευτικής αγωγής (Duloxetine) με πολύ περιορισμένη αποτελεσματικότητα, αρκετές ανεπιθύμητες ενέργειες και γι’ αυτό συστήνεται κυρίως σε ασθενείς που λόγω υποκείμενων νοσημάτων δε δύνανται να υποβληθούν σε χειρουργική παρέμβαση.

2.Ακράτεια επιτακτικού τύπου (Urge Incontinence-UI)

Είναι η κατάσταση κατά την οποία οι γυναίκες έχουν συχνά επείγουσα επιθυμία για ούρηση που δεν αναβάλλεται χωρίς η κύστη να είναι γεμάτη.

Συχνά, συνοδεύεται και με απώλεια ούρων μέχρι να φτάσουν στην τουαλέτα. Αυτό οφείλεται σε ακούσιες συσπάσεις της ουροδόχου κύστης και ονομάζεται υπερδραστήρια κύστη (Overactive Bladder-ΟΑΒ). Όταν δε συνοδεύεται από απώλεια ούρων ονομάζεται Dry Overactive Bladder.

Η πρώτη γραμμή θεραπείας περιλαμβάνει lifestyle changes, όπως μείωση κατανάλωση καφεΐνης, νορμαλοποίηση της ημερήσιας ποσότητας ύδατος και σε περιπτώσεις υψηλού BMI,  προσπάθεια απώλεια σωματικού βάρους. 

Το αμέσως επόμενο βήμα είναι η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής που κυρίως περιλαμβάνει μια κατηγορία φαρμάκων που ονομάζονται αντιχολινεργικά. Για να φανούν τα πρώτα αποτελέσματα της θεραπείας αυτής χρειάζονται περίπου τέσσερις εβδομάδες, οπότε ορίζεται και η επανεξέταση της ασθενούς. Κάποιες από τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η ξηροστομία και η δυσκοιλιότητα.

Σε περίπτωση που το προεξάρχον σύμπτωμα είναι η νυκτουρία, τότε ως θεραπεία δύναται να χρησιμοποιηθεί η Δεσμοπρεσσίνη. Σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση με ατροφία κόλπου, βελτίωση συμπτωμάτων επιφέρει και η χρήση οιστρογόνων κολπικά. Αν η θεραπεία με διαφόρων ειδών αντιχολινεργικά αποτύχει, τότε συστήνεται η χρήση ενός άλλου φαρμάκου που ονομάζεται Mirabegron (β3 – αδρενεργικός αγωνιστής).

Αν και αυτό αποτύχει τότε καταφεύγουμε σε μια μικροεπέμβαση που ονομάζεται Botox ουροδόχου κύστης. Κατά τη διαδικασία αυτή ενίεται μια ποσότητα Botulinum toxin  type Α στο τοίχωμα της ουροδόχου κύστης υπό αναισθησία. Τα αποτελέσματα της μεθόδου αυτής διαρκούν περίπου για έξι μήνες, έπειτα χρειάζεται επανάληψη (όπως ακριβώς συμβαίνει και με το Botox προσώπου).

Άλλη μια μέθοδος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι η διαδερμική διέγερση του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου, όπου γίνεται απόπειρα να τροποποιηθεί  η λειτουργία των νεύρων της κύστης με τη διοχέτευση ρεύματος στο οπίσθιο κνημιαίο νεύρο.Τέλος, σε περίπτωση που όλα τα παραπάνω αποτύχουν να φέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα τότε υπάρχουν χειρουργικές επεμβάσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν (Augmentation cystoplasty, Urinary diversion) με πολύ μεγάλο όμως ποσοστό επιπλοκών και αναγκαία παρακολούθηση εφ’ όρου ζωής.

3.Ακράτεια ανάμεικτου τύπου (Mixed Incontinence)

Η κατάσταση αυτή αποτελεί ένα συνδυασμό των παραπάνω δύο ειδών ακράτειας. Αυτό που οφείλουμε να κάνουμε είναι να διακρίνουμε ποιο είναι το προεξάρχον σύμπτωμα και να ξεκινήσουμε την ανάλογη θεραπεία.

4.Ακράτεια από υπερπλήρωση (Overflow Incontinence)

Είναι κατάσταση κατά την οποία η απώλεια ούρων συμβαίνει όταν η ποσότητα μέσα στην ουροδόχο κύστη ξεπεράσει κατά πολύ το όριο, στο οποίο συνήθως αδειάζουμε την κύστη. Αυτό συμβαίνει διότι η πίεση εντός της κύστης ξεπερνά την αντίσταση του σφιγκτήρα και παρατηρείται απώλεια.

Κάποια από τα πιο συνήθη αίτια είναι ανεύρεση μάζας στην περιοχή της πυέλου, καθώς και νευρολογικές βλάβες που μπορεί να προκαλούνται από διάφορες νόσους όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, νόσος Parkinson, πολλαπλή σκλήρυνση κτλ. Στις περιπτώσεις αυτές θεραπεύουμε τις υποκείμενες νόσους.