Προεμμηνορρυσιακό
Σύνδρομο

Ως προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο (premenstrual syndrome–PMS) ορίζεται ο συνδυασμός των ψυχολογικών και σωματικών συμπτωμάτων που εμφανίζονται στο δεύτερο μισό του κύκλου της γυναίκας (μετά την ωοθυλακιορρηξία έως την έναρξη της περιόδου) και έχουν σοβαρή επίπτωση στις καθημερινές της δραστηριότητες. Τα ψυχολογικά συμπτώματα περιλαμβάνουν άγχος, κατάθλιψη και εναλλαγές διάθεσης, ενώ τα σωματικά αίσθημα πρηξίματος στην κοιλιακή χώρα και μασταλγία. Τέσσερις (4) στις δέκα (10) γυναίκες παρουσιάζουν συμπτώματα προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου και από αυτές το 5-8% υποφέρουν από σοβαρό PMS.

Το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο δεν αποτελεί απλώς μια παροδική ενόχληση, αλλά μια πολυπαραγοντική κατάσταση που συνδέεται άμεσα με τις ορμονικές διακυμάνσεις και την ευαισθησία των νευροδιαβιβαστών, όπως η σεροτονίνη. Η ένταση των συμπτωμάτων ποικίλλει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα, τις κοινωνικές σχέσεις και την ψυχική ισορροπία.

Στις πιο σοβαρές μορφές του, το σύνδρομο μπορεί να εκδηλωθεί ως Προεμμηνορρυσιακή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD), απαιτώντας εξειδικευμένη ιατρική παρέμβαση. Η έγκαιρη αναγνώριση των μοτίβων εμφάνισης των συμπτωμάτων μέσω ενός ημερολογίου κύκλου είναι καθοριστική για τη διάγνωση. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα επιλογών, από αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η μείωση της καφεΐνης και η τακτική άσκηση, έως τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής ή φαρμακευτικής αγωγής, ανάλογα με τη βαρύτητα της κλινικής εικόνας.

Στο ιατρείο μας παρέχουμε λεπτομερή συμβουλευτική, καθώς και θεραπευτικές επιλογές σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) για το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο. Η πιο βάσιμη θεωρία για την αιτιολογία του συνδρόμου είναι ότι κάποιες γυναίκες είναι πιο “ευαίσθητες” στην προγεστερόνη (που φυσιολογικά αυξάνεται κατά το δεύτερο μισό του κύκλου), καθώς και στα προγεσταγόνα.

Διάγνωση

Στηρίζεται στη λεπτομερή λήψη ιστορικού και στη συμπλήρωση ημερολογίου συμπτωμάτων για τουλάχιστον 2 κύκλους. Αν η διάγνωση είναι αμφίβολη τότε μπορεί να χορηγηθούν GnRH ανάλογα για 3 μήνες. Αυτά διακόπτουν τον κύκλο και αν παρατηρηθεί ύφεση των συμπτωμάτων μπορούμε να οδηγηθούμε στη διάγνωση. Ταξινόμηση του Προεμμηνορρυσιακού Συνδρόμου (PMS):

• Κύρια μορφή Προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου (Core PMS): Η συχνότερη μορφή του συνδρόμου. Περιλαμβάνει τα κλασικά συμπτώματα τα οποία εμφανίζονται στο δεύτερο μισό του κύκλου και μειώνονται με την έναρξη της περιόδου και για μία εβδομάδα τουλάχιστον.
• Προεμμηνορυσιακή έξαρση λόγω κάποιας υποκείμενης διαταραχής: Όπως διαβήτης, κατάθλιψη, επιληψία, άσθμα και ημικρανίες.
• Προκλυόμενο από προγεσταγόνα: Όταν πραγματοποιείται εξωγενής χρήση, όπως τα αντισυλληπτικά δισκία ή η ορμονοθεραπεία υποκατάστασης (HRT).
• Με απουσία περιόδου: Περιλαμβάνει γυναίκες που διαθέτουν ακόμα ενεργές ωοθήκες, αλλά για διάφορους λόγους όπως υστερεκτομή, ablation ενδομητρίου ή χρήση Mirena δεν έχουν περίοδο.
• Με απουσία ωοθυλακιορρηξίας: Όταν υπάρχει ωοθηκική δραστηριότητα χωρίς όμως να συμβεί ωοθυλακιορρηξία, που αποτελεί το trigger για την άνοδο της προγεστερόνης. Ο μηχανισμός που το εξηγει αυτό δεν έχει γίνει ακόμα πλήρως κατανοητός. Τέλος, υπάρχει μια ακόμα κατηγορία που ονομάζεται premenstrual dysphoric disorder (PMDD) που τέθηκε από την American Psychiatric Association, η οποία  ουσιαστικά πρόκειται για πολύ σοβαρού βαθμού προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο. Για να καταταχθεί μια γυναίκα στην κατηγορία αυτή πρέπει να πληρεί τουλάχιστον 5 από τα αυστηρά κριτήρια που έχουν θεσπιστεί, εκ των οποίων ένα τουλάχιστον θα αφορά την ψυχική της διάθεση.

Προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο και θεραπεία

Η διαχείριση για το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο ξεκινά συνήθως με συντηρητικά μέτρα, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται πιο εξειδικευμένες παρεμβάσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι η σπιρονολακτόνη, ένα είδος διουρητικού, έχει βρεθεί ότι μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα συμπτώματα του συνδρόμου. Σε γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει την οικογένειά τους και το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο παρουσιάζει έντονη συμπτωματολογία που επιμένει παρά τη λήψη των προηγούμενων μέτρων, μπορεί να προταθεί χειρουργική αντιμετώπιση. Αυτή περιλαμβάνει υστερεκτομή μετά των εξαρτημάτων, με χορήγηση HRT (ειδικά εάν η γυναίκα είναι κάτω των 45 ετών) ή χωρίς. Πριν προχωρήσουμε στην επέμβαση, πρέπει απαραίτητα να προηγηθεί η χρήση GnRH αναλόγων ως “test of cure”, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι το χειρουργείο θα φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Στις περιπτώσεις αυτές, η ρομποτική χειρουργική αποτελεί την πλέον σύγχρονη και ασφαλή επιλογή, προσφέροντας απόλυτη ακρίβεια και ταχύτατη ανάρρωση. Ο Γυναικολόγος – Χειρουργός Χαρίλαος Χαραλαμπίδης, διαθέτοντας εξειδίκευση στη ρομποτική τεχνολογία, εξασφαλίζει ότι ακόμη και η οριστική αντιμετώπιση για το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο πραγματοποιείται με τη λιγότερο επεμβατική μέθοδο, διασφαλίζοντας την ποιότητα ζωής της ασθενούς.