Πρόπτωση
Πυελικών Οργάνων

Με τον όρο πρόπτωση πυελικών οργάνων εννοούμε την κάθοδο της μήτρας, της ουροδόχου κύστης ή του ορθού διαμέσου του κολπικού τοιχώματος.

Αναλόγως με το όργανο που προβάλλει έχουμε τα εξής είδη πρόπτωσης:

• Πρόπτωση μήτρας: Κάθοδος του τραχήλου ή και της μήτρας εντός του κόλπου ή ακόμα και εκτός αυτού.
• Κυστεοκήλη: Πρόπτωση ουροδόχου κύστης διαμέσου του πρόσθιου κολπικού τοιχώματος.
• Ορθοκήλη: Πρόπτωση του εντέρου διαμέσου του οπισθίου κολπικού τοιχώματος.
• Πρόπτωση κολπικού κολοβώματος: Προβολή του θόλου του κόλπου σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε υστερεκτομή.

Πρόπτωση πυελικών οργάνων: Ποια είναι τα συμπτώματα;

Το πιο κοινό σύμπτωμα είναι το αίσθημα βάρους ή πίεσης στην περιοχή του κόλπου. Έπειτα, ανάλογα με το είδος της πρόπτωσης έχουμε και τα αντίστοιχα συμπτώματα.

Στην περίπτωση της κυστεοκήλης δύναται να εμφανιστεί συχνουρία και ενίοτε ακράτεια ούρων, ενώ στην περίπτωση της ορθοκήλης, δυσκοιλιότητα. Σε καταστάσεις έντονης πρόπτωσης μήτρας μπορεί ακόμα να εμφανιστεί και έλκος με αιμορραγία και κίνδυνο λοιμώξεως, κυρίως λόγω τριβής και ξηρότητας του προβαλλόμενου βλεννογόνου.

Ποιοι είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες;

Κομβικό προδιαθεσικό παράγοντα για την πρόπτωση πυελικών οργάνων αποτελεί ο αριθμός των κολπικών τοκετών που έχει μια γυναίκα και ιδιαίτερα αν αυτοί ήταν τραυματικοί προκαλώντας χαλάρωση του πυελικού εδάφους.

Άλλοι προδιαθεσικοί παράγοντες είναι η παχυσαρκία, η κληρονομικότητα και οι καταστάσεις που προκαλούν αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, όπως επίμονος έντονος βήχας και έντονη σωματική άσκηση.

Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;

Για την πρόπτωση πυελικών οργάνων, η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εξέταση, ενώ η σταδιοποίηση, σύμφωνα με το Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG), πραγματοποιείται με τη χρήση του PelvicOrganProlapseQuantificationexam(POP-Q) όπως φαίνεται παρακάτω:

Πώς θεραπεύεται η πρόπτωση πυελικών οργάνων;

Συντηρητική αντιμετώπιση: Η αρχή γίνεται πάντα με lifestylechanges που επικεντρώνονται κυρίως στη βελτίωση του σωματικού βάρους στις γυναίκες με υψηλό Δείκτη Μάζας Σώματος – BMI. Επίσης προτείνονται ειδικές ασκήσεις που ενδυναμώνουν το πυελικό έδαφος.

Στο πλαίσιο της συντηρητικής αντιμετώπισης της πρόπτωσης περιλαμβάνεται και η χρήση πεσσών (pessaries), πρόκειται για ειδικές συσκευές που μετά την τοποθέτησή τους ασκούν πίεση σε συγκεκριμένα σημεία στην περιοχή του κόλπου διορθώνοντας, όσο βρίσκονται στη θέση τους, την πρόπτωση.

Υπάρχει μια τεράστια ποικιλία πεσσών με διαφορετικό σχήμα, μέγεθος και διαφορετικά υλικά κατασκευής, όπως ring pessaries, gellhorn, donut  κτλ.  Έτσι σε κάθε γυναίκα με πρόπτωση μπορεί να επιλεγεί εξατομικευμένα, ο κατάλληλος.

Ένα από τα βασικά μειονεκτήματα των πεσσών είναι η πίεση και η αίσθηση ξένου σώματος στον κόλπο, καθώς και η πιθανή δυσφορία κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής (εξαρτάται από το είδος). Για τον λόγο αυτόν, χρησιμοποιούνται μόνο από γυναίκες που είτε θέλουν να αποφύγουν τη χειρουργική επέμβαση, είτε δεν μπορούν να υποβληθούν σε αυτή λόγω υποκείμενων νοσημάτων. Τέλος, επιβάλλεται η συστηματική αντικατάστασή τους κάθε 4-6 μήνες, έτσι ώστε να αποφεύγεται η επιθηλιοποίησή τους και ο εγκλωβισμός τους εντός του κόλπου.

Πρόπτωση πυελικών οργάνων και χειρουργική αντιμετώπιση: Είναι η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της πρόπτωσης πυελικών οργάνων, ειδικά προχωρημένου σταδίου. Η επιλογή της επέμβασης εξαρτάται από το είδος της πρόπτωσης. Έτσι στην πρόπτωση μήτρας προτείνεται κολπική υστερεκτομή με τη χρήση ειδικών τεχνικών που μειώνουν την πιθανότητα πρόπτωσης του κολπικού κολοβώματος, που γενικά αποτελεί μια συχνή επιπλοκή (10%) που παρουσιάζεται μετά από υστερεκτομή για λόγους πρόπτωσης. Στην περίπτωση που όμως συμβεί, υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης με αποτελεσματικότερο την λαπαροσκοπική sarcocolpopexy.

Στην περίπτωση κυστεοκήλης, χειρουργείο επιλογής είναι η πρόσθια κολπορραφία (anteriorcolporrhaphy) χωρίς τη χρήση πλέγματος, το οποίο προς το παρόν σύμφωνα με το NationalInstituteforHealthCareExcellence(NICE) σχετίζεται με υψηλό ποσοστό επιπλοκών, με σημαντικότερη τη διάτρηση και προβολή του εντός του κόλπου. Πρόκειται για ένα σύντομης διάρκειας χειρουργείο, κατά το οποίο διαχειρίζεται η ουροδόχος κύστη από το κολπικό τοίχωμα, απωθείται στην αρχική της θέση και εν συνεχεία ακολουθεί η συρραφή του κολπικού τοιχώματος, έτσι ώστε να τη συγκρατεί στη θέση της.

Στην περίπτωση ορθοκήλης χειρουργείο επιλογής είναι μια αντίστοιχη επέμβαση που ονομάζεται οπίσθια κολπορραφία (posterior colporrhaphy) χωρίς πάλι τη χρήση πλέγματος, για το λόγο που προαναφέρθηκε.