Υποβοηθούμενος
Κολπικός Τοκετός




SERVICES
Ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός αποτελεί μια εξειδικευμένη μαιευτική παρέμβαση, κατά την οποία ο μαιευτήρας χρησιμοποιεί ειδικά εργαλεία -όπως οι εμβρυουλκοί και η σικία (βεντούζα)- για να καθοδηγήσει το έμβρυο με ασφάλεια μέσω του γεννητικού σωλήνα.
Στόχος της διαδικασίας αυτής είναι η επιτυχής ολοκλήρωση ενός φυσιολογικού τοκετού, αποφεύγοντας την καταφυγή σε μια επείγουσα καισαρική τομή όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Πότε κρίνεται απαραίτητος;
Η απόφαση για έναν υποβοηθούμενο τοκετό λαμβάνεται πάντα με γνώμονα την υγεία της μητέρας και του παιδιού. Οι κύριες ενδείξεις περιλαμβάνουν:
- Παράταση του δεύτερου σταδίου: Όταν, παρά την ενεργή προσπάθεια εξώθησης από τη μητέρα, ο τοκετός δεν εξελίσσεται εντός των προβλεπόμενων χρονικών ορίων.
- Εμβρυϊκή δυσφορία: Όταν οι ενδείξεις (π.χ. στον καρδιοτοκογράφο) υποδηλώνουν ότι το έμβρυο πιέζεται και ο τοκετός πρέπει να επισπευσθεί άμεσα (με προϋπόθεση ότι υπάρχει κεφαλική προβολή του εμβρύου και πλήρης διαστολή του τραχήλου).
- Ιατρικοί λόγοι της μητέρας: Όταν στη μητέρα προϋπάρχουν παθήσεις (όπως καρδιολογικά προβλήματα ή σοβαρή υπέρταση) που καθιστούν αναγκαία τη μείωση της σωματικής καταπόνησης κατά την εξώθηση.
Για να πραγματοποιηθεί με απόλυτη ασφάλεια ένας υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός, αποτελούν απαράβατες προϋποθέσεις η πλήρης διαστολή του τραχήλου της μήτρας, η κεφαλική προβολή του εμβρύου, καθώς και η ακριβής γνώση της θέσης του εμβρυϊκού κρανίου μέσα στην πύελο, ώστε η παρέμβαση να είναι αποτελεσματική και προστατευτική τόσο για τη μητέρα όσο και για το νεογνό.
Πόσο συχνός είναι ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός;
Γενικά 1 στους 8 τοκετούς (10-15%) θα χρειαστεί βοήθεια από το μαιευτήρα. Αυτό το ποσοστό είναι πολύ μικρότερο για τις γυναίκες που είχαν ήδη ένα κολπικό τοκετό στο παρελθόν, από την άλλη πλευρά 1 στις 3 γυναίκες στον πρώτο τους τοκετό θα χρειαστούν βοήθεια.
Πώς μπορώ να μειώσω τις πιθανότητες να χρειαστώ υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό;
Εάν υπάρχει εξειδικευμένο άτομο (μαία) που σας υποστηρίζει κατά τη διάρκεια του τοκετού (one to one care) μειώνονται αισθητά οι πιθανότητες να χρειαστείτε υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό.
Ο υποβοηθούμενος τοκετός είναι λιγότερο πιθανός όταν δεν έχετε καμία επιπλοκή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επίσης η χρήση επισκληριδίου αυξάνει ελαφρώς την ανάγκη για χρήση εμβρυουλκών ή σικίας.
Τέλος, μικρότερη πιθανότητα για χρήση βοήθειας έχετε όταν μεσολαβεί 1 ώρα από τη στιγμή που έχετε πλήρη διαστολή τραχήλου μέχρι να ξεκινήσετε να εξωθείτε.
Μέσα και Τεχνικές Υποβοήθησης
Στο ιατρείο μας, διαθέτουμε την τεχνογνωσία για τη χρήση όλων των σύγχρονων μέσων υποβοήθησης, προσαρμόζοντας την επιλογή μας στις ανάγκες του κάθε τοκετού:
- Εμβρυουλκοί (Forceps): Χρησιμοποιούμε εξειδικευμένους εμβρυουλκούς τύπου Neville-Barnes και τους ιδιαίτερα απαιτητικούς Kielland’s rotational εμβρυουλκούς. Οι τελευταίοι επιτρέπουν τη διόρθωση της θέσης της κεφαλής του εμβρύου (περιστροφή) μέσα στον γεννητικό σωλήνα, καθιστώντας εφικτό έναν κολπικό τοκετό που σε άλλες περιπτώσεις θα κατέληγε σε καισαρική.
- Σικυουλκία (Ventouse): Χρησιμοποιούμε τη σύγχρονη μέθοδο της σικυουλκίας (kiwi vacuum), μια ήπια αναρροφητική συσκευή που βοηθά στην κάθοδο του εμβρύου με μεγάλη ακρίβεια και ασφάλεια.
Τοκετός με τη χρήση εμβρυουλκών
Οι εμβρυουλκοί είναι μεταλλικά όργανα με καμπύλες που εφαρμόζουν με ακρίβεια γύρω από το κεφάλι του εμβρύου. Ο μαιευτήρας περιμένει και όταν έχετε σύσπαση σας ζητά να εξωθήσετε, ενώ αυτός έλκει με τους εμβρυουλκούς και σας βοηθά ώστε να ολοκληρωθεί με επιτυχία ο κολπικός τοκετός.

Τοκετός με τη χρήση σικίας (βεντούζας)
Η σικία (βεντούζα) είναι ένα όργανο που χρησιμοποιεί αρνητική πίεση μέσω ενός πλαστικού κυπέλου στο κεφάλι του εμβρύου.
Ο μαιευτήρας περιμένει και όταν έχετε σύσπαση σας ζητά να εξωθήσετε, ενώ αυτός έλκει με τη χρήση της σικίας και σας βοηθά ώστε να ολοκληρωθεί με επιτυχία ο κολπικός τοκετός. Μερικές φορές είναι πιθανό να αποκολληθεί το πλαστικό κύπελο από το κεφάλι (με χαρακτηριστικό ήχο) και ο μαιευτήρας να χρειαστεί να το επανατοποθετήσει ώστε να συνεχίσει.

Έχω επιλογή μεταξύ εμβρυουλκών και σικίας (βεντούζα);
Και τα δύο είναι ασφαλή και αποτελεσματικά.
Η επιλογή των οργάνων εξαρτάται από παράγοντες όπως:
- Πόσο αποτελεσματική είναι η επισκληρίδιος (εάν έχετε)
- Την κατάσταση του εμβρύου
- Την ακριβή θέση της κεφαλής του εμβρύου
- Εάν είστε λιγότερο από 36 εβδομάδων τότε πιθανότερο να προτιμηθούν οι εμβρυουλκοί παρά η σικία (βεντούζα)
Εάν ο υποβοηθούμενος τοκετός δεν είναι επιτυχής τότε προτείνεται επείγουσα καισαρική.
Ποιες είναι οι εναλλακτικές του υποβοηθούμενου κολπικού τοκετού;
Η χρήση εμβρυουλκών ή σικίας (βεντούζας) προτείνεται μόνο όταν είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να γεννήσετε. Οι λόγοι που οδηγούν σε υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό, αλλά και το είδος του οργάνου που θα χρησιμοποιηθεί θα σας εκείνη τη στιγμή.
Εάν η αρχική σας επιλογή είναι να μην έχετε υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό, τότε οι εναλλακτικές είναι να πάρετε επιπλέον χρόνο ελπίζοντας για κολπικό τοκετό (εάν αυτό επιτρέπεται) ή να προχωρήσετε σε επείγουσα καισαρική.
Η επείγουσα καισαρική σε προχωρημένο στάδιο τοκετού είναι ένα πιο πολύπλοκο χειρουργείο σε σύγκριση με μια προγραμματισμένη καισαρική και έχει περισσότερες πιθανότητας επιπλοκών για εσάς και το μωρό σας.
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια ενός υποβοηθούμενου κολπικού τοκετού;
Αρχικά πραγματοποιείται κοιλιακή και κολπική εξέταση για να αποφασιστεί κατά πόσον ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός είναι ασφαλής για εσάς και το μωρό σας. Έπειτα με τη χρήση καθετήρα αδειάζουμε την ουροδόχο κύστη από τα ούρα.
Η αναισθησία που χρησιμοποιείται μπορεί να είναι είτε επισκληρίδιος είτε χρήση τοπικού αναισθητικού μέσω του κόλπου.
Λίγο πριν την έξοδο της κεφαλής του εμβρύου με τη χρήση εμβρυουλκών ή σικίας, πραγματοποιείται μια μικρή τομή ώστε να αυξηθεί η διάμετρος του κόλπου (περινεοτομή), η οποία επιδιορθώνεται μετά το τέλος του τοκετού.
Νεογνολόγος είναι πάντα παρόν στη γέννηση του μωρού σας και εφόσον η κατάστασή του το επιτρέπει, τότε μπορείτε να επιλέξετε να έχετε καθυστέρηση της απολίνωση του ομφάλιου λώρου (Delayed Cord Clamping – DCC) και άμεση επαφή με το μωρό σας (skin to skin contact).
Σε ποιο χώρο πραγματοποιείται ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός;
Εάν αναμένεται να είναι straightforward, τότε πραγματοποιείται στο ίδιο δωμάτιο που βρίσκεστε από την έναρξη του τοκετού.
Εάν μετά την εξέταση αναμένεται να είναι πιο επιπλεγμένος και υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να μην πετύχει, τότε μεταφέρεστε στο χειρουργείο, έτσι ώστε σε περίπτωση αποτυχίας να πραγματοποιηθεί άμεσα επείγουσα καισαρική χωρίς ιδιαίτερη καθυστέρηση.
Ποιοι παράγοντες μειώνουν τις πιθανότητες να πετύχει ένας υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός;
Ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός είναι λιγότερο πιθανό να πετύχει όταν:
- Έχετε αυξημένο σωματικό βάρος, Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) >30. Υπολογίστε το BMI σας ΕΔΩ
- Το ύψος σας είναι λιγότερο από 161 cm.
- Το εκτιμώμενο βάρους του εμβρύου (EFW) είναι >4 Kg.
- Εάν το έμβρυο έχει την πλάτη του στη μεριά της δικής σας πλάτης προς το τέλος του τοκετού.
- Εάν η κεφαλή του εμβρύου δεν βρίσκεται αρκετά χαμηλά προς το τέλος του τοκετού.
Τι σημαίνει ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός για εμένα;
- Κολπική Αιμορραγία:
Είναι φυσιολογικό να έχετε κολπική αιμόρροια μετά από έναν τοκετό. Στην περίπτωση υποβοηθούμενου κολπικού τοκετού ίσως η αιμορραγία να είναι λίγο πιο έντονη τις πρώτες ημέρες, αλλά αργότερα είναι ίδια με αυτή μετά από έναν απλό τοκετό.
- Τραυματισμός κόλπου / Περινεοτομή:
Σοβαρός τραυματισμός κόλπου επηρεάζει περίπου το 3% των γυναικών που έχουν κολπικό τοκετό. Σε περίπτωση χρήσης σικίας (βεντούζας) το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 4%, ενώ με τη χρήση εμβρυουλκών αγγίζει το 8-12%.
- Αναλγησία:
Ενδεχομένως η δυσφορία στην περιοχή του κόλπου να είναι πιο έντονη μετά από έναν υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό, αλλά συνήθως εύκολα υφίεται με τη χρήση ήπιας αναλγησίας.
- Ουροδόχος κύστη:
Μετά από έναν υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό είναι πιο πιθανό να αντιμετωπίζετε δυσκολία στην ούρηση, η οποία ως επί το πλείστον υποχωρεί μετά από λίγες ημέρες μετά τον τοκετό.
- Κίνδυνος θρόμβωσης:
Η εγκυμοσύνη από μόνη της αποτελεί παράγοντα κινδύνου για ανάπτυξη θρόμβωσης. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται ελαφρώς μετά από έναν υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό. Για να μειώσουμε το ρίσκο αυτό, ενδέχεται (πάντα κατά περίπτωση) να χορηγηθεί αντίστοιχη ενέσιμη αγωγή.
Τι σημαίνει ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός για το μωρό μου;
Η τεράστια πλειοψηφία των μωρών που γεννιούνται με υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό δεν εμφανίζουν κανένα πρόβλημα μακροπρόθεσμα.
- Σικία (βεντούζα): Μπορεί να προκαλέσει ένα σημάδι στο κεφάλι του μωρού το οποίο συνήθως υποχωρεί σε 24-48 ώρες. Ενδέχεται όμως να προκαλέσει ένα μικρό αιμάτωμα, γνωστό ως κεφαλαιμάτωμα, το οποίο συμβαίνει σε 1 με 12 στα 100 μωρά και υποχωρεί με το πέρασμα του χρόνου, ενώ σπανίως δημιουργεί πρόβλημα.
- Εμβρυουλκοί: Τα σημάδια στο πρόσωπο του μωρού είναι πολύ συχνά. Συνήθως είναι μικρά και εξαφανίζονται σε 24-48 ώρες. Μικρές εκδορές μπορεί επίσης να υπάρχουν (10%) οι οποίες όμως επουλώνονται ταχύτατα.
Λιγότερο συχνές επιπλοκές περιλαμβάνουν:
- Ίκτερο, (5-15%)
- Εγκεφαλική αιμορραγία, (0.0005-0.0015%)
Πώς θα νιώθω όταν πάρω εξιτήριο;
Οι περισσότερες γυναίκες αναρρώνουν πολύ καλά και ομαλά μετά από έναν υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό. Ίσως να βιώνουν υποφερτό πόνο και οίδημα στην περιοχή του περινέου, εκεί όπου βρίσκονται τα ράμματα ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ούρησης ή της αφόδευσης. Τα απλά αναλγητικά συνήθως επαρκούν.
Μπορείτε να ξεκινήσετε να έχετε σεξουαλικές επαφές όταν εσείς νιώθετε άνετα και έτοιμες.
Εάν είχα υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό στο παρελθόν, θα χρειαστεί να επαναληφθεί στο μέλλον;
Έχοντας ιστορικό με υποβοηθούμενο κολπικό τοκετό στο παρελθόν, δε σημαίνει ότι θα χρειαστεί να συμβεί το ίδιο και στην επόμενη εγκυμοσύνη. Οι περισσότερες γυναίκες (έως 90%) θα έχουν κολπικό τοκετό χωρίς να απαιτείται βοήθεια.
Υποβοηθούμενος Κολπικός Τοκετός και εξειδίκευση
Ο υποβοηθούμενος κολπικός τοκετός με τη χρήση των εμβρυουλκών, και ιδιαίτερα των περιστροφικών (rotational forceps), θεωρείται μια «τέχνη» στη μαιευτική που απαιτεί εξαιρετική κλινική εμπειρία και μακροχρόνια εκπαίδευση.
Ο Χαρίλαος Χαραλαμπίδης, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος στη Θεσσαλονίκη, εκπαιδεύτηκε εντατικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, και συγκεκριμένα στο St. James’ University Hospital του Leeds. Το συγκεκριμένο νοσοκομείο αποτελεί ένα από τα ελάχιστα κέντρα στη Μεγάλη Βρετανία όπου οι Kielland’s rotational εμβρυουλκοί χρησιμοποιούνται κατά κόρον, προσφέροντας στον ιατρό τη δυνατότητα να διεκπεραιώνει με ασφάλεια σύνθετους επεμβατικούς τοκετούς.
Χάρη σε αυτή την εξειδίκευση, ο ιατρός καταφέρνει να μειώνει σημαντικά τα ποσοστά των καισαρικών τομών, δίνοντας προτεραιότητα στον φυσιολογικό τοκετό, πάντα με την αυστηρή τήρηση των διεθνών οδηγιών του Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG). Για τον Χαρίλαο Χαραλαμπίδη, κάθε τοκετός είναι μοναδικός και η ασφαλής έλευση του μωρού σας στον κόσμο αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία και την εμπειρία προς όφελος της φυσικής διαδικασίας.